Sakrament chorych


SAKRAMENT CHORYCH

  • Wprowadzenie teologiczne
  • Kodeks Prawa Kanonicznego o Sakramencie chorych
  • Obrzęd Sakramentu chorych

 Wprowadzenie teologiczne

 Ludzka choroba i jej znaczenie w tajemnicy zbawienia 

1. Cierpienia i choroby człowieka to jeden z najtrudniejszych problemów zawsze niepokojących ludzkość. Odczuwają to także chrześcijanie, jednak światło wiary pomaga im przeniknąć głębiej tajemnicę cierpienia i samo cierpienie mężniej znosie. Nie tylko bowiem w oparciu o słowa Chrystusa rozumieją znaczenie i wartość choroby dla własnego zbawienia i dla zbawienia świata, lecz także wiedzą, że gdy zachorują, Chrystus, który za swego życia na ziemi często nawiedzał i uzdrawiał chorych, okaże im swoją miłość.

2. Chociaż choroba ma ścisły związek ze stanem człowieka grzesznego, zasadniczo nie można jej uważać za karę wymierzoną jednostkom za ich własne grzechy (por. J 9, 3). Sam Chrystus, który jest bez grzechu, wypełniając to, co jest napisane w proroctwie Izajasza, w swojej męce wziął na siebie wszelkie rany i uczestniczył we wszystkich ludzkich cierpieniach (por. Iz 53, 4-5). I dziś także Chrystus cierpi i jest krzyżowany w swoich członkach, których upodabnia do siebie. Dzieje się to wtedy kiedy znosimy różne cierpienia. Cierpienia te trzeba uważać za przemijające i niewielkie w porównaniu z bezmiarem wiecznej chwały, jaka przez nie ma się stać naszym udziałem (por. 2 Kor 4,17).

3. Sama Opatrzność Boża postanowiła, aby człowiek cierpliwie walczył z wszelkimi chorobami i troskliwie zabiegał o zdrowie, potrzebne do wypełnienia obowiązków w społeczności ludzkiej i w Kościele. Powinien jednak zawsze być gotów dopełnić to czego nie dostaje cierpieniom Chrystusa dla zbawienia świata, oczekując uwolnienia całego stworzenia w chwale synów Bożych (por. Kol 1, 24; Rz 8,19-21)
Ponadto chorzy spełniają w Kościele szczególne zadanie. Swoim świadectwem ostrzegają innych, by nie zapominali o sprawach istotnych czyli nadprzyrodzonych, oraz ukazują, że odkupienie ludzkiego śmiertelnego życia ma się dokonać przez tajemnicę śmierci i zmartwychwstania Chrystusa.

4. Nie tylko chory ma walczyć z chorobą, także lekarze i wszyscy, którzy w jakikolwiek sposób zajmują się chorymi, powinni pamiętać, obowiązkiem ich jest uczynić i wypróbować wszystko, co według ich rozeznania może przynieść ulgę ciału i duszy chorego. Czyniąc to wypełniają polecenie Chrystusa, który nakazał odwiedzać chorych, powierzając tym samym opiece odwiedzających całego człowieka, aby go wspierali środkami naturalnymi i pokrzepiali na duchu.

 

 

KODEKS PRAWA KANONICZNEGO O SAKRAMENCIE CHORYCH
I PRZYJMOWANIU KOMUNII ŚWIĘTEJ JAKO WIATYK


Kan. 1000 –
§ 1. Namaszczenia powinny być dokładnie dokonane przy zastosowaniu słów, porządku oraz sposobu przepisanego w księgach liturgicznych. W wypadku wszakże konieczności wystarcza jedno namaszczenie na czole lub nawet na innej części ciała i wypowiedzenie całej formuły. 
§ 2. Namaszczeń powinien dokonywać szafarz własną ręką, chyba że poważna racja zaleca zastosowanie narzędzia.
Kan. 1001 - Duszpasterze i bliscy chorego powinni troszczyć się, by chorzy byli umacniani tym sakramentem w odpowiednim czasie.
Kan. 1004 -
§ 1. Namaszczenia chorych można udzielić wiernemu, który po osiągnięciu używania rozumu, znajdzie się w niebezpieczeństwie śmierci na skutek choroby lub starości.
§ 2. Sakrament ten wolno powtórzyć; jeśli chory po wyzdrowieniu znowu ciężko zachoruje lub jeśli w czasie trwania tej samej choroby niebezpieczeństwo stanie się poważniejsze.
Kan. 1005 - W wątpliwości, czy chory osiągnął używanie rozumu, czy poważnie choruje albo czy rzeczywiście już umarł, należy udzielić tego sakramentu.
Kan. 1006 - Sakramentu należy udzielać chorym, którzy - będąc przytomni na umyśle - przynajmniej pośrednio o niego prosili.
Kan. 1007 - Nie wolno udzielać namaszczenia chorych tym, którzy uparcie trwają w jawnym grzechu ciężkim.
Kan. 921 -
§ 1. Wierni znajdujący się z jakiejkolwiek przyczyny w niebezpieczeństwie śmierci, powinni być umocnieni Komunią świętą na sposób Wiatyku.
§ 2. Chociażby tego dnia przyjęli już Komunię świętą, to jednak bardzo się zaleca, aby - znalazłszy się w niebezpieczeństwie śmierci - otrzymali ponownie Komunię świętą.
§ 3. Gdy niebezpieczeństwo śmierci trwa dłużej, zaleca się, aby Komunia święta była udzielana wielokrotnie, w poszczególnych dniach.
Kan. 922 - Udzielenia Wiatyku chorym nie należy zbytnio odkładać. Duszpasterze powinni pilnie czuwać nad tym, by chorzy byli posilani wtedy, gdy są jeszcze w pełni świadomi.

 

Obrzęd Sakramentu chorych

 

ZWYKŁY OBRZĘD NAMASZCZENIA CHORYCH
PRZYGOTOWANIE OBRZĘDU


86. Kapłan mający udzielić choremu namaszczenia powinien się dowiedzieć, w jakim stanie chory się znajduje. Pomoże mu to wybrać odpowiedni obrzęd, czytanie z Pisma św. i modlitwy. O ile to możliwe, wszystkie te sprawy powinien ustalić w porozumieniu z samym chorym lub z jego rodziną, wyjaśniając równocześnie znaczenie sakramentu.
87. Ilekroć zachodzi potrzeba sakramentalnej spowiedzi chorego, kapłan powinien jej wysłuchać w miarę możności jeszcze przed liturgią namaszczenia. Jeżeli sakramentalna spowiedź chorego ma się odbyć podczas namaszczenia, kapłan powinien jej wysłuchać na początku obrzędów. Jeżeli w czasie obrzędów namaszczenia nie ma spowiedzi, należy we właściwym czasie odprawić akt pokuty.
88. Chory, który nie leży, może przyjąć sakrament w kościele lub w innym odpowiednim pomieszczeniu, gdzie jest przygotowane dla niego miejsce siedzące i gdzie mogą się zebrać przynajmniej
jego bliscy i przyjaciele biorący udział w liturgii. W szpitalach kapłan powinien się liczyć z innymi chorymi, leżącymi na tej samej sali, i wziąć pod uwagę, czy mogą oni w jakiejś mierze uczestniczyć w liturgii, czy może będzie to dla nich męczące albo czy nie sprawi się im przykrości, jeśli nie są wyznawcami katolickiej wiary.
89. Obrzęd niżej podany zachowuje się także wtedy, gdy namaszczenia udziela się równocześnie wielu chorym, oddzielnie dokonuje się tylko włożenia rąk i namaszczenia z towarzyszącą mu formułą, a pozostałe teksty odmawia się tylko raz w liczbie mnogiej. 


OBRZĘDY WSTĘPNE 


90. Kapłan ubrany w szaty liturgiczne podchodzi do chorego i pozdrawia go oraz tych, którzy go otaczają. Można użyć podanych niżej formuł albo formuł pozdrowienia używanych we Mszy św.
K. Pokój temu domowi i wszystkim jego mieszkańcom.
W. I z duchem twoim.
Albo:
K. Pokój Pański niech będzie z wami (z tobą).
W. I z duchem twoim.
91. Następnie, zależnie od okoliczności, kapłan kropi chorego i pokój święconą wodą wypowiadając następujące słowa: Niech ta woda przypomni nam przyjęty chrzest i naszą przynależność do Chrystusa,
który nas odkupił przez swoją mękę i zmartwychwstanie.
92. Kapłan przemawia do obecnych tymi lub podobnymi słowami: Drodzy bracia i siostry, nasz Pan, Jezus Chrystus, który tyle dla nas wycierpiał, jest obecny wśród nas, zgromadzonych w Jego imię. Ewangelia opowiada, że chorzy przychodzili do Jezusa, aby Go błagać o zdrowie. On to zwraca się do nas przez apostoła Jakuba: „Choruje ktoś wśród was? Niech sprowadzi kapłanów Kościoła, by się modlili
nad nim i namaścili go olejem w Imię Pana. Modlitwa pełna wiary będzie dla chorego ratunkiem i Pan go podźwignie, a jeśliby popełnił grzechy, będą mu odpuszczone".
Dlatego dzisiaj przychodzę jako kapłan Kościoła, aby się modlić nad tym chorym (tą chorą) i namaścić go (ją) poświęconym olejem.
Polecajmy więc naszego chorego brata (naszą chorą siostrę) N. łasce i mocy Chrystusa, by doznał (a) ulgi w cierpieniu i powrócił (a) do zdrowia.
Zamiast tego wezwania można odmówić modlitwę:
Panie Jezu Chryste, Ty powiedziałeś przez apostoła Jakuba: „Choruje ktoś wśród was? Niech sprowadzi kapłanów Kościoła, aby się modlili nad nim i namaścili go olejem w imię Pana. Modlitwa pełna wiary będzie dla chorego ratunkiem i Pan go podźwignie, a jeśliby popełnił grzechy, będą mu odpuszczone". Zgromadziliśmy się w Twoje imię i z ufnością Cię prosimy: bądź z nami, okaż swoje miłosierdzie i otocz opieką naszego chorego brata (naszą chorą siostrę) N. oraz wszystkich chorych w tym domu. Który żyjesz i królujesz na wieki wieków. Amen.
93. Jeżeli nie ma sakramentalnej spowiedzi chorego, odprawia się akt pokuty, który kapłan zaczyna słowami: Uznajmy przed Bogiem, że jesteśmy grzeszni, abyśmy mogli godnie uczestniczyć w
obrzędach sakramentu. Następuje krótkie milczenie. Wszyscy razem odmawiają spowiedź powszechną: Spowiadam się Bogu wszechmogącemu i wam, bracia (i siostry), że bardzo zgrzeszyłem
myślą, mową, uczynkiem i zaniedbaniem: i uderzając się w piersi mówią: moja wina, moja wina, moja bardzo wielka wina. Następnie mówią dalej: Przeto błagam Najświętszą Maryję, zawsze Dziewicę, wszystkich Aniołów i Świętych, i was, bracia (i siostry), o modlitwę za mnie do Pana, Boga naszego.
Albo:
K. Zmiłuj się nad nami, Panie.
W. Bo zgrzeszyliśmy przeciw Tobie.
K. Okaż nam, Panie, miłosierdzie swoje.
W. I daj nam swoje zbawienie.
Albo:
Kapłan lub ktoś inny z obecnych wypowiada następujące lub podobne wezwania:
K. Panie Jezu, który się obarczyłeś naszym cierpieniem i dźwigałeś nasze boleści, zmiłuj się nad nami.
W. Zmiłuj się nad nami.
K. Chryste, który litując się nad ludem, przeszedłeś dobrze czyniąc i uzdrawiając chorych, zmiłuj się nad nami.
W. Zmiłuj się nad nami.
K. Panie, który poleciłeś Apostołom wkładać ręce na chorych, zmiłuj się nad nami.
W. Zmiłuj się nad nami.
94. Kapłan kończy:
Niech się zmiłuje nad nami Bóg wszechmogący i odpuściwszy nam grzechy, doprowadzi
nas do życia wiecznego. W. Amen.


CZYTANIE SŁOWA BOŻEGO
95. Ktoś z obecnych lub sam kapłan odczytuje krótki tekst z Pisma św.:
Mt 8, 5—13
Bracia i siostry, słuchajmy słów Ewangelii według świętego Mateusza.
Gdy Jezus wszedł do Kafarnaum, zwrócił się do Niego setnik i prosił Go mówiąc: „Panie, sługa mój leży w domu sparaliżowany i bardzo cierpi". Rzekł mu Jezus: „Przyjdę i uzdrowię go".
Lecz setnik odpowiedział: „Panie, nie jestem godzien, abyś wszedł pod dach mój, ale powiedz tylko słowo, a mój sługa odzyska zdrowie. Bo i ja, choć podlegam władzy, mam pod sobą żołnierzy. Mówię temu: „Idź", a idzie; drugiemu: „Chodź tu", a przychodzi; a słudze: „Zrób to", a robi". Gdy Jezus to usłyszał, zdziwił się i rzekł do tych, którzy szli za Nim: „Zaprawdę, powiadam wam: U nikogo w Izraelu nie znalazłem tak wielkiej wiary. Lecz powiadam wam: Wielu przyjdzie ze Wschodu i Zachodu i zasiądą do stołu z Abrahamem, Izaakiem i Jakubem w królestwie niebieskim. A synowie królestwa zostaną wyrzuceni na zewnątrz
— w ciemność; tam będzie płacz i zgrzytanie zębów". Do setnika zaś Jezus rzekł: „Idź, niech ci się stanie, jak uwierzyłeś". I o tej godzinie jego sługa odzyskał zdrowie. 

Można wybrać inne stosowne czytanie. Do czytania można dołączyć, zależnie od okoliczności, krótkie wyjaśnienia.


LITANIA ZA CHOREGO
96. Podaną niżej litanię można odmówić teraz lub po namaszczeniu albo w pewnych wypadkach nawet dwukrotnie.
Kapłan zależnie od okoliczności może przystosować lub skrócić tekst litanii.
A.
Bracia i siostry, z wiarą módlmy się do Pana za naszego brata (naszą siostrę) N. i wspólnie błagajmy: Wysłuchaj nas, Panie.
W. Wysłuchaj nas, Panie.
Prosimy Cię, Panie, abyś naszego chorego brata (naszą chorą siostrę) nawiedził i umocnił świętym namaszczeniem.
W. Wysłuchaj nas, Panie.
Prosimy Cię, abyś go (ją) wyzwolił od zła wszelkiego.
W. Wysłuchaj nas, Panie.
Prosimy Cię, abyś wszystkim chorym (tutaj leżącym) ulżył w cierpieniach.
W. Wysłuchaj nas, Panie.
Prosimy Cię, abyś wspomagał wszystkich, którzy leczą i pielęgnują chorych.
W. Wysłuchaj nas, Panie.
Prosimy Cię, abyś chorego (chorą) N. zachował od grzechu i pokus.
W. Wysłuchaj nas, Panie.
Prosimy Cię, abyś dał życie i zdrowie temu, na którego (tej, na którą) w Twoje imię wkładamy ręce.
W. Wysłuchaj nas, Panie.
Albo:
Błagajmy Boga za chorego (chorą) wszystkich, którzy go (ją) leczą i pielęgnują mówiąc razem: Wysłuchaj nas, Panie.
W. Wysłuchaj nas, Panie.
Prosimy Cię, abyś łaskawie wejrzał na tego chorego (tę chorą) N.
W. Wysłuchaj nas, Panie.
Prosimy Cię, abyś mu (ej) dał nowe siły.
W. Wysłuchaj nas, Panie.
Prosimy Cię, abyś zgładził jego (jej) cierpienia.
W. Wysłuchaj nas, Panie.
Prosimy Cię, abyś go (ją ) uwolnił od grzechów i pokus.
W. Wysłuchaj nas, Panie.
Prosimy Cię, abyś wszystkich chorych umocnił swoją łaską.
W. Wysłuchaj nas, Panie.
Prosimy Cię, abyś udzielił swojej pomocy wszystkim, którzy im usługują.
W. Wysłuchaj nas, Panie.
Prosimy Cię, abyś dał życie i zdrowie temu, na którego (na którą ) w Twoje imię
wkładamy ręce.
W. Wysłucha j nas, Panie.


WŁOŻENIE RĄK
97. Kapłan w milczeniu kładzie ręce na głowie chorego. Jeżeli jest obecnych kilku kapłanów, każdy z nich może włożyć ręce na chorego.
MODLITWA DZIĘKCZYNNA NAD OLEJEM
98. Jeżeli kapłan, zgodnie z nr 21, podczas obrzędu ma poświęcić olej, odmawia jedną z modlitw podanych w nr 197—198. Jeżeli olej jest już poświęcony, kapłan odmawia modlitwę dziękczynną
nad olejem:
Błogosławiony jesteś, Boże, Ojcze wszechmogący, za to, że dla nas, ludzi, i dla naszego zbawienia posłałeś na świat swojego Syna.
W. Błogosławiony jesteś, Boże, teraz i na wieki.
Błogosławiony jesteś, Boże, Synu Jednorodzony, za to, że stałeś się człowiekiem, aby leczyć nasze choroby.
W. Błogosławiony jesteś, Boże, teraz i na wieki.
Błogosławiony jesteś, Boże, Duchu Święty Pocieszycielu, za to, że nasze słabe ciała umacniasz nieustannie swoją mocą.
W. Błogosławiony jesteś, Boże, teraz i na wieki.
Boże, niech Twój sługa, który (Twoja służebnica, która ) z wiarą przyjmuje namaszczenie świętym olejem, otrzyma ulgę w cierpieniach i umocnienie w słabościach.
Przez Chrystusa, Pana naszego.
W. Amen.
ŚWIĘTE NAMASZCZENIE
99. Kapłan bierze naczynie z olejem świętym i namaszcza czoło i ręce chorego, mówiąc jeden raz: Przez to święte namaszczenie niech Pan w swoim nieskończonym miłosierdziu wspomoże ciebie łaską Ducha Świętego.
W. Amen.
Pan, który odpuszcza ci grzechy, niech cię wybawi i łaskawie podźwignie.
W. Amen.
MODLITWA PO NAMASZCZENIU
Kapłan odmawia modlitwę:
Módlmy się.
Prosimy Cię, nasz Odkupicielu, pokrzep łaską Ducha Świętego chorego ( chorą) N. Ulecz jego ( jej) słabości i odpuść mu ( jej) grzechy. Oddal od niego (niej) wszystkie
cierpienia. Przywróć mu (jej) pełne zdrowie duszy i ciała, aby nabrał (a) sił do pełnienia swoich obowiązków. Który żyjesz i królujesz na wieki wieków. Amen.
Albo:
Panie, Jezu Chryste, Ty przyjąłeś ludzką naturę, aby uwolnić ludzi od grzechów i chorób. Wejrzyj łaskawie na swojego sługę N. , który (swoją służebnicę N. , która) oczekuje
uzdrowienia duszy i ciała. W Twoje imię namaściliśmy go (ją) świętym olejem. Pokrzep go (ją) swoją mocą i udziel mu ( jej) pociechy, aby odzyskał (a) siły i przezwyciężył (a)
zło. Daj mu (je) ufność, że jego (jej) cierpienia przyniosą owoc, skoro pozwoliłeś mu (jej) uczestniczyć w swojej męce. Który żyjesz i królujesz na wieki wieków. Amen.
C. Za wiernego w podeszłym wieku:
Boże, wejrzyj łaskawie na swojego sługę N. osłabionego ( swoją służebnicę N. osłabioną) przez podeszły wiek. Przyjął on (Przyjęła ona) święte namaszczenie, aby otrzymać pomoc Twojej łaski dla duszy i ciała. Spraw, aby umocniony (a) pełnią Ducha Świętego, trwał (a) niezachwianie w wierze i nadziei, wszystkim dawał (a) przykład cierpliwości i świadczył (a) o Twojej miłości przez swoją pogodę. Przez Chrystusa, Pana
naszego. Amen.
D. Za znajdującego się w wielkim niebezpieczeństwie:
Panie Jezu, Odkupicielu wszystkich ludzi, w swojej męce wziąłeś na siebie nasze cierpienia i znosiłeś nasze słabości, pokornie Cię błagamy za naszego chorego brata (naszą chorą siostrę) N. Umocnij w nim (niej) nadzieję zbawienia i podtrzymaj jego (jej) duszę i ciało. Który żyjesz i królujesz na wieki wieków. Amen.
E. Za wiernego w agonii:
Ojcze miłosierny, Ty znasz dobro, które jest w człowieku. Ty zawsze odpuszczasz grzechy i nie odmawiasz przebaczenia nikomu, kto o nie prosi. Zmiłuj się nad swoim sługą, N, który (swoją służebnicą N, która) toczy ostatnią walkę. Z wiarą błagamy Ciebie, aby święte namaszczenie, które przyjął (przyjęła) przyniosło ulgę jego (jej) duszy i ciału. Przebacz mu (jej) grzechy i obdarz go (ą) swoją miłością. Przez Twojego Syna, Jezusa
Chrystusa, który zwyciężył śmierć i otworzył bramy życia wiecznego. Amen.
ZAKOŃCZENIE OBRZĘDU
101. Kapłan wprowadza do Modlitwy Pańskiej tymi lub podobnymi słowami: Módlmy się wspólnie do Boga, jak nas nauczył nasz Zbawiciel, Jezus Chrystus.
Wszyscy razem mówią:
Ojcze nasz.
Jeżeli chory ma przyjąć Komunię św., to po Modlitwie Pańskiej wszystko odbywa się dalej jak w obrzędach Komunii chorych.
BŁOGOSŁAWIEŃSTWO
102. Obrzęd kończy się błogosławieństwem kapłana: Niech Bóg Ojciec udzieli ci swojego błogosławieństwa.
W. Amen.
Niech Chrystus, Syn Boży, da ci zdrowie ciała i duszy.
W. Amen.
Niech Duch Święty oświeci twoje serce i zawsze cię prowadzi.
W. Amen.
Wszystkich tutaj obecnych niech błogosławi Bóg wszechmogący, Ojciec i Syn, + i Duch Święty.
W. Amen.
Albo:
Jezus Chrystus, nasz Zbawiciel, niech będzie przy tobie, aby cię bronić.
W. Amen.
Niech idzie przed tobą, aby cię prowadzić, niech będzie za tobą, aby cię strzec.
W. Amen.
Niech łaskawie wejrzy na ciebie, zachowuje cię i błogosławi.
W. Amen.
Wszystkich tutaj obecnych niech błogosławi Bóg wszechmogący, Ojciec i Syn, + i Duch
Święty.
W. Amen.
103. Jeżeli jest taki zwyczaj, kapłan może podać choremu krucyfiks do ucałowania.


Sakramenty chorych. Obrzędy i duszpasterstwo.
Księgarnia św. Jacka, Katowice 1978, s. 62-76

 

Zaproszenia

Konferencja przed chrztem

19 maja (sobota) o godz. 17:00 w Kaplicy Porcjunkula (pod kościołem) odbędzie się konferencja przed chrztem dla rodziców i rodziców chrzestnych. Przypominamy, że zarówno rodzice, jak i rodzice chrzestni zobowiązani są do uczestn ...

Więcej

Msza i nabożeństwo przez wstawiennictwo św. Joanny

W ostatni czwartek miesiąca, 26 kwietnia o godz.: 18.00 zapraszamy na Mszę Św. i nabożeństwo z modlitwami przez wstawiennictwo św. Joanny Beretty Molla  o święte powołania do życia w małżeństwie i rodzinie. Zapraszamy ...

Więcej

Msza i nabożeństwo z modlitwami o uzdrowienie

Przyjdźcie do Mnie wszyscy, którzy utrudzeni i obciążeni jesteście, a Ja was pokrzepię. Weźcie moje jarzmo na siebie i uczcie się ode Mnie, bo jestem cichy i pokorny sercem, a znajdziecie ukojenie dla dusz waszych. Albowiem jarzmo moje je ...

Więcej

Katechezy dla narzeczonych

Najbliższa seria katechez rozpocznie się 7 maja 2018 r. o godz. 19.00 w kawiarence parafialnej. Nie ma wcześniejszych zapisów. Zapisy na pierwszym spotkaniu! Katechezy przedślubne są bezpośrednim przygotowaniem do sakramentu ...

Więcej
Więcej artykułów